.png)
Bác Sĩ Vũ Quốc Khánh: Người thầy thuốc chọn làm doanh nhân để tìm chỗ đứng cho y học Việt
Gần 15 năm xây dựng hệ sinh thái Việt Y, Lương y – Thạc sĩ, Bác sĩ Vũ Quốc Khánh đại diện cho một kiểu doanh nhân đặc biệt. Ông khởi nghiệp không từ một cơ hội thị trường, mà từ một câu hỏi về sức khỏe của cả người dân Việt.
Ngày 13/10/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho giới công thương Việt Nam, khẳng định vai trò của doanh nhân trong công cuộc kiến thiết đất nước. Ngày ấy về sau trở thành Ngày Doanh nhân Việt Nam và cũng thật đặc biệt 15 năm trước cũng chính ngày 13/10 là ngày mà Bác Sĩ Khánh trở về để bắt đầu xây dựng con đường nhỏ bé Việt Y song hành cùng Tây Y.
Một câu hỏi đổi hướng sự nghiệp
Trước khi gắn tên mình với Việt Y, BS Vũ Quốc Khánh có nhiều năm học tập, nghiên cứu Tây y tại châu Âu, England và Singapore, chuyên ngành tế bào và nội nhiễm. Bước ngoặt đến từ một chuyến đưa đồng nghiệp quốc tế về thăm TP.HCM. Trước những món ăn từ thực vật bản địa của người Việt, các đồng nghiệp tỏ ra thích thú nhưng hoài nghi, và đề nghị ông chứng minh giá trị của những cây thuốc ấy.
Lời thách thức tưởng chừng nhỏ ấy dẫn ông tới một câu hỏi lớn hơn. Việt Nam sở hữu nền y học cổ truyền hơn 4.000 năm, với hơn 5.000 loài dược liệu. Vậy vì sao người Việt hôm nay lại ngày càng phụ thuộc vào thuốc?
Năm 2010, ông quyết định trở về. Hành trình ban đầu không dễ dàng. Những biến cố cá nhân, trong đó có việc chứng kiến người thân ra đi vì bệnh hiểm nghèo, càng thôi thúc ông theo đuổi con đường đã chọn.
"Người già" và "chàng trai trẻ"
Điều làm nên khác biệt trong tư duy của BS Khánh là ông không đặt Đông y và Tây y vào thế đối đầu. Ông thừa nhận sức mạnh của y học hiện đại trong cấp cứu và kiểm soát nhanh các chỉ số sinh tồn. Nhưng ông cũng chỉ ra khoảng trống ở nhóm bệnh mạn tính và phục hồi lâu dài.
Ông hình dung mối quan hệ này bằng một so sánh giản dị:
"Giữa một người già mang tên y học cổ truyền và một chàng trai trẻ mang tên Tây y, chỗ đứng ở đâu? Sự tồn tại song hành như thế nào?"
Việt Y, theo cách ông lý giải, là nỗ lực trả lời câu hỏi đó. Mục tiêu là kết hợp kinh nghiệm thực nghiệm hàng nghìn năm của ông cha với công cụ đo lường của khoa học hiện đại.
Chuẩn hóa: bài toán khó nhất của y học cổ truyền
Một trong những rào cản lớn của y học cổ truyền là sự phụ thuộc vào kinh nghiệm và cảm nhận của từng thầy thuốc. Lời giải của Việt Y là xây dựng hệ thống "Tứ chuẩn", gồm bốn nhóm chỉ số:
• Chuẩn huyết áp theo lứa tuổi (tiêu chuẩn WHO);
• Chỉ số pH và glucose huyết (đánh giá mức điều hòa nội môi và phục hồi hệ thống tự chữa lành)
• Chỉ số nhiệt lưu (sự phân bố nhiệt ở trán, lòng bàn tay, lòng bàn chân – đánh giá dòng chảy nội nhiệt lưu hành trong nội thể - dựa trên nguyên lý Y học cổ truyền ngàn năm dân Việt: "đầu mát, chân ấm gần như vô bệnh");
• Chỉ số PI (chỉ số tưới máu và thải rác tế bào – ánh xạ vào các chức năng lục phủ ngũ tạng của Y học cổ truyền dân Việt – Khi thận suy không đủ máu nuôi dưỡng sẽ dẫn đến teo thận, suy giảm chức năng lọc thận).
Theo BS Khánh, việc lượng hóa này giúp đánh giá trạng thái cân bằng nội môi của cơ thể bằng những con số cụ thể dễ đưa vào số hóa và nâng cấp kĩ năng điều trị của Bác sĩ Việt Y. Song song là nguyên lý "tam hợp lý": thuốc hợp lý, dinh dưỡng hợp lý, vận động hợp lý.
Người kiến tạo hệ sinh thái Việt Y
Nếu Tứ chuẩn là phương pháp, thì hệ sinh thái Việt Y là cách BS Khánh đưa phương pháp ấy vào đời sống. Ở vai trò người sáng lập và Chủ tịch HĐQT Việt Y Group, ông không xây từng đơn vị rời rạc. Ông thiết kế một chuỗi liên kết: từ thăm khám, chăm sóc phục hồi đến nghiên cứu và sản xuất.
Khởi đầu từ Công ty Cổ phần Đầu tư Việt Y và một phòng chẩn trị y học cổ truyền tại TP.HCM, ông từng bước mở rộng thành hệ thống phòng khám Việt Y tại TP.HCM và An Giang. Đây là nơi phương pháp Tứ chuẩn được áp dụng trực tiếp trong thăm khám và theo dõi người bệnh. Tiếp đó, ông xây dựng Dưỡng đường Việt Y tại TP.HCM, nơi chăm sóc, phục hồi thể trạng cho người bệnh mạn tính và người cao tuổi theo nguyên lý "tam hợp lý".
Năm 2018, ông đã cùng ThS Nguyễn Thụy Nhân thành lập Công ty Cổ phần Dược Việt Y, do ThS Nhân làm Tổng giám đốc. Công ty là nơi hiện thực hóa các nghiên cứu Tây y sử dụng dược liệu dưới màu sắc Y học Cổ truyền của ông thành những phương thuốc từ dược liệu thuần Việt (hợp chất hóa thực vật).
Không chỉ dừng lại ở vai trò doanh nhân và bác sĩ. Để góp phần đẩy mạnh, hiện đại hóa nền Y học Cổ truyền của người Việt, ông cùng Trung Tướng Nguyễn Đình Chiến đã thành lập Viện Khoa học Phát triển Nguồn lực Y dược (MPDIN), ông giữ vai trò Viện phó Thường trực. Dưới sự dẫn dắt từ Viện Trưởng Nguyễn Đình Chiến, Viện MPDIN hướng tới chuẩn hóa nhiều nguồn lực Y dược trong đó có dinh dưỡng phối hợp điều trị các bệnh Mãn tính NCD…
Hệ sinh thái này của Việt Y cũng từng bước tìm được tiếng nói trong cộng đồng chuyên môn. Khi sản phẩm Việt Y được xuất hiện tại nhiều Hội Thảo Khoa học trong nước và quốc tế. Cộng đồng Bác sĩ Việt Y là những y bác sĩ đã được đào tạo, nâng cấp đạt kĩ năng điều trị “trả bệnh nhân về đời thường”, năng động và luôn đặt Y đức lên hàng đầu.
Năm 2026 Việt Y đã dựa trên tinh thần Đổi mới sáng tạo, áp dụng Khoa học Công nghệ và tăng cường chăm sóc sức khỏe nhân dân theo Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị “về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia” và “về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ Nhân dân”. Để từ đây từng bước ứng dụng Công nghệ vào Khám Chữa bệnh, theo dõi bệnh án, lập bệnh án điện tử và đặc biệt là dự án AI bác sĩ Việt Y đang từng bước triển khai. Song song với đó là các hoạt động phối hợp cùng Hội Đông y, cùng địa phương khám chữa bệnh cho người dân ở vùng sâu vùng xa, lan tỏa tri thức và sản phẩm giúp người dân chủ động phòng bệnh.
Từ một phương pháp đến hệ thống giải pháp chuẩn hóa
Sau gần 15 năm, thành quả lớn nhất của BS Vũ Quốc Khánh không nằm ở một sản phẩm đơn lẻ. Thành quả ấy là việc biến kinh nghiệm y học cổ truyền thành các phác đồ phối hợp có cấu trúc rõ ràng, áp dụng được lặp lại.
Từ nguồn dược liệu thu thập và nghiên cứu tại vùng Ngã ba Đông Dương (Việt Nam – Lào – Campuchia), Việt Y đã phát triển nhiều dòng sản phẩm từ cao chiết xuất, bột chiết xuất, viên chiết xuất dược thảo, trà thảo mộc... Các dòng sản phẩm được tổ chức theo nhóm vấn đề sức khỏe: lão hóa và suy kiệt, tiêu hóa, hô hấp, da liễu, giấc ngủ – thần kinh, cơ xương khớp, tim mạch, gan – thận và rối loạn chuyển hóa.
Hai hướng tiêu biểu cho cách làm này:
• Với đái tháo đường, Việt Y xây dựng một phác đồ phối hợp trọn gói. Phác đồ gồm trà thảo dược và viên chiết xuất, đi kèm chế độ dinh dưỡng và vận động theo nguyên lý "tam hợp lý". Toàn bộ được theo dõi bằng các chỉ số của Tứ chuẩn và đồng hành cùng điều trị Tây y. Mục tiêu là ổn định đường huyết, cải thiện thể trạng, và từng bước giúp người bệnh chủ động hơn với căn bệnh mạn tính của mình.
• Với người lão hóa và suy kiệt (đặc biệt sau khi được áp dụng những liệu pháp điều trị đặc hiệu tại Bệnh viện), Việt Y phát triển nhóm giải pháp bồi bổ thể trạng, phục hồi tiêu hóa – tăng hấp thu – tăng chuyển hóa – tăng trọng và loại thải dẫn đến sạch máu, phục hồi khả năng tự chữa lành của cơ thể. Nhóm này cũng hướng tới chăm sóc giảm nhẹ cho người bệnh sau hóa, xạ trị hay kể cả bệnh tự miễn, kháng kháng thuốc. Đây là nhu cầu ngày càng lớn trong 50 năm giữa của Thế kỷ 21, trong bối cảnh dân số già hóa, không chỉ ở Việt Nam mà cả các Quốc gia tại Châu Âu và Châu Mỹ.
Điểm chung của các giải pháp này là chúng không đứng riêng lẻ. Chúng được đặt trong một quy trình: đánh giá bằng Tứ chuẩn, cá thể hóa phác đồ, rồi theo dõi điều chỉnh. Đó chính là bước chuẩn hóa mà y học cổ truyền lâu nay còn thiếu.
Việt Y là "Con đường nhỏ bên cạnh Tây y"
BS Khánh định danh lại con đường của mình một cách khiêm tốn mà rõ ràng. Việt Y là con đường nhỏ bên cạnh Tây y, bổ sung cho những gì liệu pháp Tây y còn thiếu sót. Con đường ấy dựa trên một nguyên lý Y học cổ truyền ngàn năm dân Việt: "đầu mát, chân ấm gần như vô bệnh". Với kinh nghiệm 15 năm tiếp nhận những bệnh nhân NCD mạn tính kiêm lão suy, tứ chứng nan y – nan trị, xuất viện trong trạng thái suy kiệt.
Từ đó, ông có đủ dữ kiện để xác lập năm trụ cột cho mô hình Việt Y:
• Mục tiêu: trả người bệnh về đời thường.
• Phương pháp: các bác sĩ Việt Y trong thời gian khám lâm sàng phải trang bị cho người bệnh đủ tri thức tối thiểu để trở thành người phối hợp điều trị cho chính mình.
• Công cụ: bộ Tứ chuẩn khám chữa bệnh Việt Y (thiết lập bệnh án).
• Con người: đào tạo những "bác sĩ Việt Y". Đó là bác sĩ của thế kỷ 21, nắm vững tri thức tích hợp Đông – Tây y và đủ kỹ năng cá thể hóa lộ trình và phác đồ điều trị.
• Tinh thần: đồng hành cả về mặt tinh thần (đạt sức khỏe tâm lý tích cực) với người bệnh để tìm lối thoát, thay vì chỉ kê đơn.
Tầm nhìn vượt ra ngoài biên giới
Không dừng lại trong nước, BS Khánh cũng tích cực mở rộng kết nối hợp tác với các đối tác nước ngoài, hướng tới chuyển giao công nghệ và đưa con đường Y học người Việt tới với Thế Giới. Ông đặc biệt quan tâm tới hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cho những người chịu ảnh hưởng lâu dài của nhiễm độc hóa chất (như chất độc dioxin).
Từ một phòng chẩn trị, ông đã xây dựng một hệ sinh thái gồm hệ thống phòng khám, dưỡng đường, doanh nghiệp dược, mạng lưới bác sĩ Việt Y và đặc biệt là mạng lưới bác sĩ tuyến đầu (cơ sở gia đình chăm sóc dinh dưỡng – để giải đáp câu nói “phòng bệnh hơn chữa bệnh” của Danh Y Hải Thượng Lãn Ông). Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, câu chuyện của ông nhắc lại một điều giản dị: doanh nhân không chỉ là người làm ra sản phẩm, mà là người kiên trì biến một niềm tin thành hệ thống. Với ông, niềm tin ấy là y học Việt xứng đáng có chỗ đứng bên cạnh y học thế giới.
Bình luận